معضل مشاهده‌ناپذیرها دفاعی از تمایز مشاهده‌پذیر/ مشاهده‌ناپذیر ون فراسن

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی شریف

2 دانشگاه مفید

چکیده

چکیده

ون فراسن در تجربه‌گرایی برساختی قصد دارد بر مبنای تمایز معرفت‌شناختی پایه بین هویات مشاهده‌پذیر و هویات مشاهده‌ناپذیر، از تمایزهای معرفت‌شناختی صدق/کفایت تجربی و باور معرفتی/پذیرش پراگماتیک، دفاع کند. عده‌ای از منتقدان، صرف نظر از مخالفت یا موافقت با این دو تمایز معرفت‌شناختی، با تمایز معرفت شناختی پایۀ مذکور مخالف‎اند. گرچه خود ون فراسن در همدلی با این منتقدان و با گریزی زبان‎شناختی، مبهم بودن محمول مشاهده‌پذیر را برای برخی از هویات چون مولکول می‌پذیرد، بدون ارائۀ معیاری روشن، هویاتی چون الکترون را قطعاً مشاهده‌ناپذیر می‎داند و بر تمایز پایۀ یادشده پافشاری می‌کند. ما قصد داریم استدلال کنیم که بر پایۀ محدودیت معرفت‎شناسانۀ ادراک (بینایی) و معیار وجود یا عدم وجود مرجع قابل مشاهده با چشم نا‌مسلح، می‌توان از تمایز معرفت‌شناختی پایۀ مزبور دفاع کرد. لذا منتقدان ون فراسن برای انکار تمایزهای معرفت‌شناسانۀ صدق/کفایت تجربی و باور معرفتی/پذیرش پراگماتیک، باید به ادلۀ دیگری غیر از انکار تمایز معرفت‌شناختی بین هویات مشاهده‌پذیر و هویات مشاهده‌ناپذیر متوسل شوند.





 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Problem of Unobservable A Defense of Van Fraassen’s Distinction between Observable and Unobservable

نویسندگان [English]

  • Jahangir Moazzenzade 1
  • Mirsaeid Mousavi Karimi 2
1 Sharif University of Technology
2 Mofid University
چکیده [English]

Abstract

In constructive empiricism Van Fraassen intends to defend the epistemological distinction between truth and empirical adequacy as well as between cognitive belief and pragmatic acceptance, based on epistemological distinction between observable entities and unobservable entities. Some of the critics not only disagree with these two epistemological distinctions, but also opposed to the mentioned basic epistemological distinction. Although van Fraassen himself with a linguistic evasiveness accepts the ambiguousness of the observable predicate of some entities such as molecule in order to sympathize with these critics, he considers some entities such as electron as definitely unobservable without providing any clear criteria and insists on the mentioned basic distinction. The present paper intends to argue that one can defend the basic epistemological distinction based on the epistemological limit of perception (vision) and the criteria of presence or absence of the observable refrence to the naked eye. Consequently, in order to reject the epistemological distinction between truth and empirical adequacy as well as between cognitive belief and pragmatic acceptance, Van Fraassen’s critics should appeal to some argument other than denying the epistemological distinction between observable entities and unobservable entities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • constructive empiricism
  • scientific realism
  • anti-realism
  • observable
  • unobservable