آیا اختیار بمعنای برخورداری از امکانهای بدیل است؟ تحلیل و بررسی تلقی سلبی فیلسوفان از اختیار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی- دانشکده الهیات- دانشگاه میبد- میبد- ایران

چکیده

نوشتار حاضر به تحلیل و بررسی یکی از دو تلقی رایج اختیار یعنی تلقی سلبی یا همان تعریف اختیار به برخورداری از امکان های بدیل می پردازد؛ و سعی دارد با احصاء عقلانی انواع ردیه ها و دفاعیه های ممکن برای آن، به ارزیابی و تعیین صحت یا سقم این تلقی مشهور تاریخی نائل شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که اختلاف بر سر این صحت و سقم اولین اختلافی است که فلاسفه را در بحث از جبر و اختیار در قالب دو طیف عمده ناسازگارباور و سازگارباور رویاروی یکدیگر می‌نشاند. اختلاف این دو طیف از نسبت میان اختیار سلبی با دترمینیسم آغاز می‌شود، با بررسی امکان اختیار در یک جهان متعین ادامه می‌یابد و نهایتاً به شکل دو ایراد اساسی از جانب هر یک علیه دیگری قوام خود را می‌یابد: فرضیه ذهن‌آزار دترمینیسم از جانب ناسازگارباوران در برابر چالش معقولیت از سوی سازگارباوران؛ و به این ترتیب تأیید یا رد چنین تلقی‌یی نهایتاً بسته به ارزیابی این دو ایراد خواهد بود. حاصل ارزیابی ما در این مقاله ردّ تلقی سلبی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Does Free Will Mean Having Alternative Possibilities?

نویسنده [English]

  • fakhrosadat alavi
Assistant Professor- Department of Islamic Philosophy and Wisdom- Theology College- Meybod University- Meybod- Iran
چکیده [English]

This article studies one of the two current conceptions of free will i.e negative conception or the definition of free will to having alternative possibilities; and tries to assess and ascertain the truth or untruth of this historically popular conception, by means of rational counting of all possible rejections and defends of it. The investigations indicate that the disputes on this truth and untruth is the first dispute that causes philosophers to revolt against one another in debate of free will problem in form of two main groups of Compatibilist and incompatibilist philosophers. The dispute of these two groups begins with debating on the relation between negative free will and Determinism, continues with researching on possibility of free will in a determined world and finally firms in form of two fundamental objections against one another: The harm-mind hypothesis of Determinism on side of Incompatibilists against of Intelligibility challenge on side of Compatibilists. And thus confirming or rejecting of such conception at last depends on assessing these two objections. The result of our assessment in this article consists of rejecting the negative conception.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alternative Possibilities
  • Compatibilist Free Will
  • Determinism
  • Compatibilism
  • Incompatibilism

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 20 آبان 1398
  • تاریخ دریافت: 06 شهریور 1397
  • تاریخ بازنگری: 15 تیر 1398
  • تاریخ پذیرش: 20 آبان 1398