دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 1 1 2009 05 22 The Ontological Foundation of Allameh Tabatabaei’s View on "Nafs Al-amr" and Some Comment on his Critics’ Views تبیین مبانی وجودشناختی نظریه علامه طباطبایی در تفسیر «نفس‌الامر» و سنجش نقدهای آن 99 114 19136 FA جعفر شانظری استادیار الهیات دانشگاه اصفهان. 0009-0005-1238-5619 احمد صادقی علویجه دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان. Journal Article 2016 06 14 In Islamic philosophy various interpretations are offered with respect to the concept “Nafs al-Amr”. These have resulted from the way different philosophers have tried to resolve the difficulties concerning the correspondence theory of truth in connection with various kinds of propositions. More complications are added when the theory of “Principality of Existence”, propounded by Mulla-Sadra, has found wide-spread acceptance. The complications result from the existential presuppositions of the theory. In these circumstances Allameh-Tabatabei has offered his own interpretation of “Nafs al-Amr”.  In this article we offer a detailed description of delicacies in Allameh’s theory, with a careful attention paid to his words when he discusses the theory of Pricipality-of-Existence. In this connection of special interest would be his discussion of correspondence theory of truth with regard to some special kinds of propositions. We shall discuss also some of the criticism made of his analysis. تنوع آرای پیرامون مسأله نفس‌الامر در فلسفه اسلامی، به نوع رویارویی هر فیلسوف با معضلات نظریه مطابقت در تبیین صدقِ برخی قضایا باز می‌گردد. همچنین، معنای نفس‌الامر به دلیل ناکارآمدی و یا ورود برخی پیش فرضهای هستی شناسانه ـ بویژه بعد از طرح اصالت وجود ـ تفاسیر گوناگونی را برتافته که یکی از برداشتهای اخیر آن از سوی علامه طباطبایی عرضه شده است. وی با ترسیم مکانیزم عقل در توسع ثبوت و تحقق، تئوری مطابقت در تصدیقات نفس‌الامری را تایید و تقویت نموده، «نفس‌الامر» را به ظرف ثبوت مطلق ـ اعم از وجود، ماهیت و معقولات ثانی ـ معنا می‌کند و برخی از برداشتهای پیشین، از جمله: تفسیر نفس‌الامر به نفس الشیء و عالم امر را به چالش می‌کشد. در این مقاله، علاوه بر تحلیل کامل ظرایف نظریه علامه، با نگرشی بر تمام کلمات وی، به تبیین مبنای وی در پرداختِ این نظریه؛ یعنی اصالت الوجود پرداخته شده و میزان کارآمدی آن در حل مشکلاتِ ظاهری التزام به اصالت الوجود در تبیین صدق قضایای ماهوی و عدمی، موفقیت آمیز گزارش شده است و در ضمنِ سنجش نقدهای مربوط به مسأله، موجبات این نقدها، غفلت از مبانی وجودشناختی علامه در بحث و نوع مواجهه وی با مسأله ارزیابی گردیده است. https://mph.ui.ac.ir/article_19136_1e8c5a2889f6a02e6bc458995dc92e0f.pdf