دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 2 7 2010 04 21 Metaphysical Modality, Modality of Predicate and the Theory of جهت متافیزیکی، جهت محمول و نظریه «ضرورت بتاته» 31 42 19155 FA لطف الله نبوی دانشیار فلسفه دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2016 06 14 Aristotle in the Organon (1949: 9,30 a ,15-19) explicitly states that in a categorical syllogism when the minor premise is absolute (without modality operator) and the major is necessary, the conclusion will be necessary too. This Aristotle's view has been the source of many conflicts and disputes in the history of logic. The famous logicians and historians of logic in the twentieth century as "Nicholas Rescher" and "Becker" believe that Aristotle's view is justifiable and defensible (at least compared to the first figure) only if, the modality of major premise is considered as the property of predicate (modality de re). Today, we know very well that the modality of predicate is closely linked to Metaphysical and philosophical Modality. “Shihab al-Din al- Suhrawardi” in the theory of "Decisive (Battateh) Necessity” by accepting this base, explicitly states that, in the beginning, the modality must be mentioned as a part of the predicate and then the modality of relation or copula is summarized and reduced to necessity. The modern formalization of the most important part of this theory is as follows: <br />("x) (àAx É à Bx) º ("x) □ (àAx É à Bx) <br />This paper discusses the historical overview of the metaphysical modality firstly and then shows that the theory of "Decisive Necessity” is true and justified in a model of modal logic with equivalent accessibility relation and homogeneous possible world view (fixed domain). ارسطو در کتاب ارغنون (Aristotle,1949:9,30a,15-19 ) به صراحت بیان می­کند که در یک قیاس حملی، اگر صغری مطلقه (عاری از جهت) و کبری ضروری باشد، نتیجه قیاس نیز ضروری است. این نظر ارسطو که در واقع تخطّی از قاعده منطقی مشهور تئوفراستس(تبعیت نتیجه از اخسّ مقدمتین) محسوب می­شود، منشأ منازعات و مشاجرات فراوانی در طول تاریخ منطق گردیده است. منطق­دانان و مورخان مشهور  منطق در قرن بیستم همانند «نیکولاس رشر» و «بکر» بر این نظرند که این دیدگاه ارسطو تنها در صورتی قابل توجیه و قابل دفاع است (لااقل در شکل اول قیاس) که جهت ضرورت در کبری، جهت محمول تلقی شود که خود نوعی جهت شیء (modality de re) است. امروزه به خوبی می­دانیم که جهت محمول (عقدالحمل) پیوند و ارتباط استوار و تنگاتنگی با جهت فلسفی و متافیزیکی دارد بنابراین دیدگاه ارسطو دایر بر اعتبار چنین قیاساتی، تفسیر وجودی و فلسفی جهات را در دستگاه منطقی وی آشکار می­سازد.شیخ شهاب­الدین سهروردی (شیخ اشراق) در نظریه «ضرورت بتاته» با پایه قرار دادن همین جهت فلسفی و متافیزیکی، جهت ضرورت، امکان و امتناع را در بدو امر وصف محمول تلقی می­کند و در مرحله بعد جهت حمل (جهت نسبت) را تنها در جهت ضرورت منحصر می­داند. انحصار وصف ضرورت برای جهت حمل و نسبت (با شرط وجود جهتی در محمول) همان است که به آن «ضرورت بتّاته» می­گویند. نظریه وی را در باب جهت امکان محمولی که مهم­ترین بخش  این نظریه است به صورت زیر می­توان در منطق موجهات جدید صورت­بندی کرد.("x) (àAx É à Bx) º ("x) □ (àAx É à Bx)در مقاله حاضر پس از مروری بر سیر تاریخی بحث، ضمن تأکید بر نقش جهت محمول در محاسبات منطق ارسطویی- سینوی نشان داده می­شود که نظریه ضرورت بتاته سهروردی اولاً: به لحاظ نحوی در نظام QS5 قابل اثبات و ثانیاً: به لحاظ معنایی در مدل متناظر این نظام (مدل تعادلی-تجانسی جهان­های ممکن) قابل توجیه و تبیین است. https://mph.ui.ac.ir/article_19155_e0943e4adc5338ef60bc21c02a01f30c.pdf