دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 2 5 2010 08 23 John Searle on Institutional Facts واقعیت‌های نهادی از دیدگاه جان سرل 1 22 19146 FA محمدعلی عبداللهی استادیار پردیس قم دانشگاه تهران محمدتقی جان محمدی کارشناس ارشد فلسفۀ غرب پردیس قم دانشگاه تهران Journal Article 2016 06 14 One general categorization by some of the contemporary analytic philosophers divides the facts into institutional and brute.  The characteristic of institutional facts is that they are constituted by collective recognition. Typically, these facts follow the constitutive rules formula: "X in C counts as Y". These facts have raised some important questions for philosophers:  How is it possible that some facts are realized only through human recognition? What is the nature of institutional facts?  Can we count them as objective? If yes, in what sense? Here we argue that the essence of institutional facts is status functions. Humans recognize these functions which contain a set of deontic powers through collective intentionality. Therefore, institutional facts are ontologically subjective and epistemologically objective. Nevertheless, objectivity of institutional facts totally depends on language; which itself is a fundamental institution for other institutions.   <strong><em> </em></strong> برخی از فیلسوفان تحلیلی معاصر در یک تقسیم­بندی کلی واقعیت­ها را به دو گونۀ طبیعی و نهادی تقسیم می­کنند. ویژگی اصلی واقعیت­های نهادی این است که متقوم به اعتبار جمـعی انسان­ها است. این واقعـیت­ها عمومـاً از صـورت­بندی قواعد قوام­بخش یعنی «X در بافت C، به­عنوان Y محسوب می‌شود» تبعیت می­کنند. وجود چنین واقعیت­هایی پرسش­های مهمی را برای فیلسوفان پدید آورده است: چگونه ممکن است واقعیتی صرفاً به واسطۀ اعتبار انسان­ها عینیت یابد؟ ماهیت چنین واقعیت­هایی چیست؟ آیا می­توان آنها را ابژکتیو تلقی کرد؟ اگر پاسخ مثبت است به چه معنایی واقعیت­های نهادی ابژکتیوند؟ در این مقاله نشان داده می­شود که شالودۀ واقعیت­های نهادی، کارکردهای وضعی است. این کارکردها که مجموعه­ای از توان­های بایایی را به همراه دارند، به واسطۀ حیث التفاتی جمعی توسط انسان­ها اعتبار می­شوند. بنابراین واقعیت­های نهادی به لحاظ هستی­شناختی، سوبژکتیو و به لحاظ معرفت­شناختی، ابژکتیوند. ابژکتیویتۀ واقعیت­های نهادی امری کاملاً وابسته به زبان است؛ زبان خود نهادی بنیادین برای سایر نهادهاست. 1 https://mph.ui.ac.ir/article_19146_d34d9539a1cea87148ba03c5adfa3fee.pdf

دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 2 5 2010 08 23 Husserl – Derrida: Dispute over Language هوسرل ـ دریدا: جدال بر سر زبان 23 38 19147 FA حسن فتح زاده استادیار فلسفه دانشگاه زنجان Journal Article 2016 06 14 As Derrida points out, Husserl needs the logical purity of meaning to constitute phenomenology, and he assures this by differentiating expressive and indicative signs. The realm of Platonic senses is confirmed by adopting expressive signs, wherein language expresses phenomenological ideal truths. But by refusing Husserl’s arguments and showing paradoxical faces of Husserl’s program, Derrida declares the impossibility of phenomenological project. Here we want to evaluate Derrida's analyses. به نظر دریدا، هوسرل برای بنا کردن پدیده‌شناسی به خلوص منطقی معنا نیاز دارد و این مهم را از همان ابتدای کار خویش با تفکیک نشانه‌های بیانی از نشانه‌های اخباری تضمین می‌کند. در بیان، قلمرو معانی افلاطونی به رسمیت شمرده می‌شود و زبان در این‌جا وظیفه بیانِ حقایق ایده‌آلِ پدیده‌شناختی را بر عهده می‌گیرد. اما دریدا با رد استدلال‌های هوسرل در تفکیک بیان از اخبار و نشان دادن وجوه ناسازه­وار برنامه هوسرل، پروژه پدیده‌شناسی را ناممکن اعلام می‌کند. در این مقاله می‌خواهیم به نقد و ارزیابی تحلیل‌های دریدا بپردازیم. https://mph.ui.ac.ir/article_19147_f585e9df7e404a2cda12635f086fc0d8.pdf

دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 2 5 2010 08 23 Deliverance from Kant’s Problematic View on Existence in the Light of Avicenna’s Philosophy برون شدن از نتایج مشکل آفرین رویکرد کانت به مسئلۀ وجود در پرتو حکمت سینوی 39 58 19148 FA میرسعید موسوی کریمی استادیار فلسفه دانشگاه مفید قم Journal Article 2016 06 14 Kant’s view on existence leads to problems. This paper starts with formulating two of those problems, which were originally discussed by Jerome Shaffer (1962) − the problems that I call “the problem of contradiction” and “the problem of triviality”. According to the first problem, existential propositions while should be synthetic, as Kant believed, become analytic. According to the second problem, Kant’s view implies that in the act of predicating either the subjects cannot have exact objects as their extensions (epistemological idealism) or nothing could be a real predicate (all propositions become tautologous or pseudo-propositions). Then, I will look at very briefly different approaches to these problems. Finally, it will be shown that the abovementioned two problems can find satisfactory solutions if Kant’s views on existence are interpreted, not on the basis of the post-Fregean approaches, but on the basis of the same assumptions of his preceding philosophers the assumptions whose background can be traced back to Descartes’, Gassendis’, Aquinas’, and before them, Ibn Sina’s (Avicenna) thesis concerning essence, existence and their relation. دیدگاه کانت درباره مسئلۀ وجود نتایج مشکل آفرینی به بار می آورد. مقالۀ حاضر با صورت بندی دو مشکل، که ابتدا در مقالۀ جِرُمی شِیفر (1962) توضیح روشنی یافت، و در این جا به ترتیب ”مشکل تناقض“ و ”مشکل بیهوده گویی“ نام گذاری می شوند، شروع می‌شود. بر مبنای مشکل نخست، گزاره‌های وجودی در حالی که باید از دیدگاه کانت ترکیبی باشند، تحلیلی می شوند. بر مبنای مشکل دوم، لازمۀ دیدگاه کانت این است که یا موضوع گزاره‌ها هیچ گاه مصداق دقیقی در خارج ندارند (نوعی ایده الیسم معرفت شناسانه)، یا هیچ حملی حقیقی نیست (همه گزاره‌ها همان گویانه یا شبه گزاره می‌شوند). پس از آن به اختصار فراوان رویکردها و تعابیر گوناگون جهت حل آن دو مشکل ارائه می‌گردد. سپس نشان داده می‌شود که دو مشکلِ مذکور در صورتی می‌توانند راه حل رضایت بخشی داشته باشند که دیدگاه کانت در مورد وجود، نه بر مبنای رویکرد منطقی مابعد-فرگه‌ای، بلکه بر مبنای آراء فلاسفۀ مقدم بر کانت، یعنی، دکارت، گاسندی، توماس آکویناس، و مقدم بر همۀ آن‌ها ابن سینا در مورد وجود، ماهیت، و نوع رابطۀ بین آن دو تفسیر شود. https://mph.ui.ac.ir/article_19148_d8325276c5b5d736e76ba70ea32149e5.pdf

دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 2 5 2010 08 23 Pursuing the Emancipatory Purport of Subjectivity from Frankfurt to Paris ردیابی مضمون رهایی‌بخشی سوبژکتیویته از فرانکفورت تا پاریس 59 74 19149 FA حسین مصباحیان استادیار فلسفه دانشگاه تهران Journal Article 2016 06 14 This paper is devoted to investigating the philosophical place of Subjectivity in the contemporary thought. My justification for engaging in further study on this much-discussed concept is that three significant questions concerning subjectivity have remained insufficiently examined: What is the problem of philosophical foundation of modernity from Cartesian Cogito to the Kantian autonomous will and to the Hegelian subjectivity? Is there any possibility to overcome the proposed problem from an internal point of view and from the perspective of Jürgen Habermas? Whether the radical criticism of the Enlightenment idea of an autonomous subject by thinkers like Foucault and Derrida leads to loss of freedom or to the robust notion of freedom being deeply improved? This paper, accordingly, will examine the three above mentioned questions regarding subjectivity across three sections. I have argued, in the first section that the Enlightenment’s heritage is contradictory. On the one hand, the notion of subjectivity has generated a kind of emancipation. On the other hand, the subjectivity has enthroned a conception of reason and of method that can be interpreted as a new form of domination. In the second section, I have argued that Habermas’s answer to the philosophical dilemma of subjectivity is to accept the criticism of subject-centered reason but to find a basis for reason in communicative action. Habermas’s conception of subjectivity has been criticized by the help of some contemporary thinkers, in the third section of this paper, and it has been argued that based on his notions of modernity and subjectivity the marginalized populations of the World- namely the Other- can no longer expect intellectual and ethical support for their plight from Frankfurt and should immigrate to Paris in order to purse the emancipatory aspect of subjectivity. این مقاله به بررسی وضعیت فلسفی سوژه در اندیشۀ معاصر می‌پردازد. پرسش‌های اصلی آن بدین شرح است: 1) اصولاً مشکل یا مشکلاتی که فلسفۀ مدرن، از سوژۀ دکارتی تا صورت‌بندی کانتی از"ارادۀ رادیکال سوژۀ آزاد"، و تا سوبژکتیویتۀ هگلی با آن مواجه است، چیست؟ 2) آیا بر مبنای نقادی‌های درونی مدرنیته و بر اساس تلاش آخرین بازماندۀ اصلی و مهم فلسفۀ مدرن یعنی یورگن هابرماس، می‌توان بر تعارض‌های درونی سوبژکتیویته غلبه کرد؟ 3) آیا نقد رادیکال سوبژکتیویته توسط کسانی همچون فوکو و دریدا، الزاماً به از دست رفتن معنای جوهری انسان یعنی گوهر آزادی می‌انجامد یا اصولاً برعکس، برای ردیابی جوهری مضمون رهایی‌بخشی نظریۀ انتقادی باید از فرانکفورت به پاریس کوچ کرد؟ این سه پرسش، در سه قسمت این مقاله بررسی می‌شوند و لبّ پاسخ‌های آنها از این قرار است: نخست اینکه سوژه برای اینکه سوژه باشد، به ابژه‌ای احتیاج دارد و همین امر به انکار ذهن‌بنیادیِ دیگران منجر می‌شود که اصلی‌ترین معضل فلسفۀ مدرن است. دوم اینکه هابرماس ادعا می‌کند که در پارادایم جایگزین او_ جایگزین پارادایم هگلی _ ذهن‌بنیادی و جهان‌شمولی از طریق ارتباط زبانی به وفاق می‌رسند، بی‌آنکه هیچ‌کدام از آنها قربانی دیگری شوند. گرچه نظریۀ ارتباط زبانی هابرماس معتدل است و به دیگران در درون‌بودش خوشامد می‌گوید، اما مسائلی بنیادی نظیر اعتماد، عدالت و شکوفانندگی خود وجود دارند که نمی‌توانند در سوژۀ مدرن جایگاه واقعی خود را بازیابند. و سوم اینکه، درحالی‌که مفاهیم سنتی و مدرن سوژه، عقل‌گرا و ذات‌گرا و ایده‌آلیستی و متافیزیکی بودند، انتقادهای معاصر به سوژه_ یا آنچه در این مقاله مکتب پاریس خوانده شده است_ امکان و انگیزه‌ای فراهم ساخته‌اند که برداشت‌های انتقادی‌تر و خلاق‌ترِ ذهنیت پسامتافیزیکی رشد یابند و تفکر فلسفی در خصوص سوژه از طریق برجسته شدن مسئله‌آفرینی‌های آن، غنی‌تر گردد. https://mph.ui.ac.ir/article_19149_21bd3c2ccea76ad3513bdb48f77c1014.pdf

دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 2 5 2010 08 23 Intra-Rule Existential Commitment of Al-Tousi on Contraposition and the Problem of Inversion تعهد درون‌قاعده‌ای خواجه نصیر در عکس نقیض و معضل نقض طرفین 75 86 19150 FA اسدالله فلاحی دانشگاه زنجاناستادیار فلسفه دانشگاه زنجان Journal Article 2016 06 14 Many rules of Ancient Logic need the existence of the subject, and this existence can be either added into the propositions’ structures or regarded as a part of the rules, as enthymematic premise. The two approaches can be named “intra-proposition” and “intra-rule” commitments. The first thinkers who used the latter explicitly are Avicenna and Nasir Al-din Al-Tousi, respectively, on Obversion and Contraposition. Al-Tousi added the proviso of the existence of the subject as not only the premise of Contraposition, but also as its conclusion. In contemporary period, Al-Muzaffar added Inversion to the body of Ancient Logic’s rules. Inversion can be validated by none of the commitments mentioned: Avicennian or Al-Tousian intra-proposition and intra-rule. We show that it can be defended by no other means. بسیاری از قواعد منطق قدیم نیازمند وجود موضوع هستند و این وجود موضوع را می‌توان یا در ساختار گزاره‌ها (محصورات چهارگانه) وارد کرد یا به عنوان مقدمه‌ای اضافی، جزئی از قواعد دانست. این دو رهیافت را «تعهد درون‌گزاره‌ای» و «تعهد درون‌قاعده‌ای» می‌نامیم. نخستین کسانی که به تعهد درون‌قاعده‌ای تصریح کرده‌اند، ابن‌سینا در قاعده نقض محمول و خواجه نصیر در قاعده عکس نقیض هستند. خواجه نصیر، به وجود موضوع نه تنها در مقدمات، بلکه در نتایج نیز متعهد گشته و در بیان احکام قاعده عکس نقیض، وجود موضوع اصل و عکس را با هم شرط کرده است. در دوران معاصر، مظفر قاعده‌ای به نام «نقض طرفین» (و نیز «نقض موضوع») به مجموعه قواعد منطق افزوده است که هیچ یک از تعهدهای درون‌گزاره‌ای و درون‌قاعده‌ای سینوی و خواجوی را یارای اعتباربخشی به آن نیست. بنا به بحث‌هایی که در مقاله انجام می‌شود، نشان می‌دهیم که به هیچ وجه دیگر نمی‌توان از این قاعده دفاع کرد. https://mph.ui.ac.ir/article_19150_4687785ea6acba00fbe47cc8e6ded367.pdf

دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 2 5 2010 08 23 Ontology of Second Contemplative Sciences of Philosophy (with reference to comment on “mental prosody and objective Sufism”) وجودشناسی معقولات ثانی فلسفی (با نگاه به تفسیر «عروض ذهنی و اتصاف خارجی») 87 104 19151 FA جعفر شانظری استادیار الهیات دانشگاه اصفهان 0009-0005-1238-5619 مهدی انشائی دانشجوی دکتری فلسفة تطبیقی دانشگاه قم Journal Article 2016 06 14 It is usually thought that the best way to describe the second order philosophical concepts is to describe them as those concepts that are predicated mentally or in mind, but characterize objects externally. <br />This description has been in widespread use, and has been accepted by many philosophers after Mullasadra. Two contemporary Muslim philosophers, Motahari and Javadi Amolei have made serious endeavors to clarify the description in recent years. <br />Motahari believes that these concepts exist in mind though applicable to things that exist in the external world. His view in fact reflects the traditional view. <br />Ayatollah Javadi Amolei, on the contrary, has rejected the description, and criticized the view on many points. He believes that the second order philosophical concepts exist whenever their subject matter exist externally, things from which they are abstracted and to which they are applied, though their existence is non-substantial and non-concrete. Yet, there exists a relation that relates them to the mind. <br />This article is intended to provide an analysis of the issue, and make some comments on the both views. The article ends with some reference on the theory of “principality of existence" and the effect it can have on a better understanding of the subject. در شناساییِ معقولات ثانی فلسفی، عبارت سهل و ممتنع «عروض ذهنی و اتصاف خارجی» به کار می‌رود. این عبارت، بعد از ملاصدرا، در توضیح وجودشناسانۀ معقولات ثانی فلسفی در فلسفۀ اسلامی متداول شد. در دورۀ معاصر، استادان مطهری و جوادی آملی در تبیین و توضیح مقصود حکما به‌طور جدّی کوشیده‌اند و نظر نهایی خود را ارائه داده‌اند. استاد مطهری این اصطلاح را به معنای «هستی» این معقولات در ذهن و «استی» آنها در خارج می‌داند و آن را راه‌گشای مشکل معقول ثانی می‌انگارد و در نهایت، نظری جز نظر مشهور ندارد. استاد جوادی ضمن ردّ آن تفسیر و ایراد اشکالات متعدد برآن، اصطلاح مذکور را به معنای ذهنی بودن معقولات ثانی فلسفی و ثبوت یک وجود رابط بین ذهن و خارج می‌داند. به نظر وی، وجود معقولات ثانی فلسفی در خارج، وجودی غیرجوهری و غیرانضمامی و غیرربطی است؛ و در عین حال، « موجود به وجود موضوع » و « در محدودۀ موضوع » و « عین منشأ انتزاع » است. در این مقاله ضمن تحلیل مسئله، به داوری میان آن دو تفسیر می‌پردازیم و در پایان، به تأثیر نظریۀ «اصالت وجودی» در تفسیر صحیح از عبارت فوق اشاره می‌کنیم. https://mph.ui.ac.ir/article_19151_ce8918c7384fbd345dcd2c448b75b5ae.pdf

دانشگاه اصفهان متافیزیک 2476-3276 2 5 2010 08 23 Hume’s Criticisms of the Analogical Account of the Teleological Argument and an Assessment of Motahari’s Rejoinders نقدهای هیوم بر تقریر مبتنی بر تمثیل دلیل نظم و ارزیابی پاسخ‌های استاد مطهری 105 120 19152 FA عباس یزدانی استادیار فلسفه دانشگاه رنجان Journal Article 2016 06 14 One of the most popular accounts of the teleological argument for the existence of God is the analogical account that is the center of Hume’s knocker criticisms. Since Hume’s age, many theist scholars have attempted to propose convincing responses. Motahari is one of the rigorous thinkers who tackled the challenges which Hume posed. The purpose of this paper is to address Hume’s criticisms and assess Motahari’s rejoinders to them. It will be argued that Motahari’s responses do not seem successful. Although Motahari has tried to refute Hume’s criticisms in some of his works, he implicitly endorsed Hume’s assessment of the analogical account of the teleological argument in other works, and came ultimately close to the Hume’s view. As Hume believed that the argument from design is not a successful philosophical argument to prove God’s existence that the theist contend, Motahari also admits at the end that this argument alone cannot prove God’s existence and emphasizes that the argument from design cannot prove God of Abraham’s religions, that is a person with necessary being, who is immaterial and eternal, is omniscient, omnipotent, perfectly good, and the creator of the universe. Motahari ultimately believed in deficiency of the argument from design too, and assessed it as an argument with limited functions for God’s existence. یکی از رایج‌ترین تقریرهای دلیل نظم در اثبات وجود خداوند، تقریر مبتنی بر تمثیل است. تقریری که کانون انتقادهای کوبنده دیوید هیوم قرار گرفته است. اما از زمان طرح نقدهای جدی هیوم بر دلیل نظم، اندیشمندان خدابـاور زیادی در سنت‌های دینی متفاوت تلاش نموده‌اند تا به انتقادهای هیوم پاسخ مناسب و قانع‌کننده ای دهند. در این میان استاد مرتضی مطهری در آثار مختلف خود به دلیل نظم و انتقادهای جدی هیوم پرداخته است. هدف این مقاله طرح انتقادهای هیوم و ارزیابی پاسخ‌های استاد مطهری به این انتقادها است. در این نوشتار استدلال خواهد شد که پاسخ‌های استاد مطهری به انتقادهای هیوم مقرون به توفیق به‌نظر نمی‌رسد. هم‌چنین نشان داده خواهد شد که گرچه استاد مطهری در برخی نوشته‌های خود درصدد ردّ و ابطال نقدهای هیوم بر دلیل نظم، برآمدند اما در برخی دیگر از نوشته‌های خود تلویحاً بر بسیاری از ارزیابی‌های هیوم از دلیل نظم صحه گذاشته به دیدگاه وی بسیار نزدیک شده است. همان‌طوری‌که هیوم معتقد بود استدلال از طریق نظم را نمی‌توان به‌عنوان یک برهان موفق فلسفی در اصطلاح الاهیات طبیعی دانست؛ چرا که قادر به اثبات خدای مورد نظر متدینین در سنت‌های مختلف دینی نیست، چون تنها بخشی از عناصر خداباوری را تأیید می‌کند و نسبت به سایر بخش‌ها کاملاً مبهم است؛ استاد مطهری نیز در نهایت براین باور است که چنین برهانی به تنهائی نمی‌تواند خدای مورد نظر متدینین را اثبات نماید و همانند هیوم برای آن کارآیی محدودی قائل است. https://mph.ui.ac.ir/article_19152_94582ae3434d72879196177bf5f44532.pdf